Alevilikte Inanç - Seyyid Hakkı sayfamızı önerelim ve yönlendirelim. Seyyid Hakkı, 1965 Dersim doğumlu ve Ehli Beyt yazarı, Seyyid Seyfettin Ocağı evlatlarındandır. Aşk ile Canlar...
Seyyid Hakkı
Seyyid Seyfeddin Ocağı

Alevi inancında Dikme Dede, Dedebaba veya Babağanlık…



Alevi inancında Dikme Dede, Dedebaba veya Babağanlık…
Konuya vakıf olmak için, önce Dede sözcüğünün tarihsel konumu ele almak gerekir.
Dede lakabının tarihçesi, Osmalı Imparatorluğu dönemine dayanmaktadır.
 

Osmanlı Imparatorluğu döneminde, Şeyhülislam dini konularda en yüksek yetkiye sahip devlet görevlisiymiş.

Sünni inancına mensup olan Osmanlı, Alevi inancına karşı acımasızca bir yok etme, sindirme ve asimilasyon mücadelesini vermiştir. Osmanlı, bu amellerine kavuşması için Alevi toplumun inanç önderleri Evlad-ı Resul olan Seyyidleri yok etmekle mümkün olacağı kanaatine varmıştır.  

Dolayısıyla Osmanlının bu arzusunu yerine getirilmesi için zamanın din sorumlusu olan Şeyhülislam, Alevi inanç önderleri Seyyidler hakkında bir Fetva çıkarmıştır. Bu fetva da, “Seyyidlerin görüldüğü yerde sorgu sualsiz orcıkta öldürülmelidir“ hükmü verilmiştir. Bu hüküm doğrultusunda deyim yerindeyse insanlar, Seyyidleri avlamaya koyulmuşlardır.
 

Seyyidler, katledilmekten kurtulmak için kendilerini başka bir isimle adlandırmışlardır. Bu yeni adlandırma, „Dede“ hitabı olmuştur. Çünkü Seyyidlik ismine yakın olan dede ismi halk arasında olgun, kendini bilen, taşıyan, erdemli kişi konumundadır. Bu konumu gereği, Seyyid yerine dede hitap kullanılmıştır.

Dikme dedenin konumu ve görevi…

Dikme dede, Alevi deyimiyle Pirin vekili veya yardımcısıdır. Pirin vekili olan Talip, Evlad-ı Resul değildir. Yani yol evladıdır. Dolayısıyla Pirin vekili, hizmet yetkisini Mürşid ile Pirden alır.
 

Pirin vekili ile Babağan veya Dedebaba aynı değildir, farklı sıfatlardır.
Pirin temsilcisi, hizmet yetkisini Mürşid veya Pirden alır. Fakat Babağan veya Dede baba ise, hizmet yetkisini yaptığı hizmet karşılığında kendisine verilen icazet yani belgeyle hizmetini yapar.
 

Pirin, belli neden ve sebeplerden ötürü taliplerine gidip irşad edemediğinden dolayı o alanlarda taliplerin hizmetini göreçek, olan biteni takip edeçek ve pirin geldiği zaman, pire taliplerin arzu hallerini doğru bir şekilde aktaran, bilgi veren kişiye Pirin vekili denir.

Pirin vekili talipler tarafından kabul gören, sayğınlığı yerinde olan, hal ve hatırı bilinen kişidir. Hakk terazisini doğru tutmuyorsa, adeletli davranmıyorsa, o zaman Pir taliplerin şikayeti üzerine vekilini görevden alabilir.

Görevden alınan Pirin vekiline Rızalık lokması verilmez ve vekilliği orda son bulur. Daha önemlisi Pirin vekili, Hakk’a yürüdüğü zaman Vekilin görevide orda tamamlanmış ve artık hiç bir hükmü yoktur. Dolayısıyla ailesinden herhangi birinin bu görevi devam ettirmesi veya sürdürmesi mümkün değildir. Çünkü bu hizmet, sadece o kişiye verilmiştir.


Dedebaba veya Babağanlık konumu…
Bektaşilikte, Tekke veya Dergahta yaptıkları hizmet karşılığı kendilerine verilen icazet yani belge karşılığı hizmet yapmakla görevlendirilmiş kişilere, dedebaba veya babağan denir.
 

Alevilikte ise, esas olan soydur. Evlad-ı Resul yani Hz.Muhammed Mustafa soyundan olması zorunluluğu vardır.

Bu konuda Imam Cafer-i Sadık Buyruğu; "Pirlik, Muhammed-Ali’den kalmıştır. Bu nedenle Evlad-ı Resul’den başkasına pirlik etmek ve talib olmak caiz değildir” buyurmaktadır. Dolayısıyla Pir Hünkar da, kendi ceddinin yolunu sürmüştür.

Pir Hünkar, yolun ilim irfanıyla donatılmış yol evlatlarını yetiştirmiş ve halk arasına salmıştır. Böylece Aleviliğin ilim irfanını, halka ulaştırmayı amaçlamıştır.

Pir Hünkar döneminde tarihin dayattığı zorluklar karşısında metropollerde, şehirlerde, vs. yaşayan Alevilerle kırsal alanda yaşayan Aleviler arasındaki ilişkiler kopmuştur. Ve Kırsal alandaki Aleviler, geleneksel Aleviliği yaşamaya devam ederken Metropol-Şehirlerdeki Aleviler her ne kadar geleneksel Aleviliği yaşamaya devam ettirmeye gayret etmişlerse de kendilerini şehirlerin konuma göre yapılandırmışlardır. Böylece zaman sürecinde, kırsal Alevilik ile şehirsel Alevilik algısı oluşturulmuştur.

Pir Hünkar’ın Hakk’a yürümesiyle ve daha sonra yerine getirilen Balım Sultan Bektaşiliğin mevcut yapısına pratik ve teorik olarak yeni kurallar getirerek, ekliyerek yeni bir boyut kazandırmış ve böylece Bektaşiliğin mıhenk taşı olmuştur.

Dolayısıyla Bektaşiliğin bugünkü kurumlaşmış şekli olan On iki halife/Post veya dedebaba geleneği-kuralı Pir Hünkar tarafından konulmamıştır. Kendisinden daha sonra Devlet tarafından kurulmuş ve Balım Sultan tarafından kurumlaştırılmıştır.

Şöyleki...
Balım Sultan, Bektaşiliğe ait kuralları toparlayıp, derlemiş, belli bir düzene sokmuştur ve sözel olan Bektaşi ilmihalini yazılı hale dönüştürerek Bektaşiliği yapısal olarak, kurallar çerçevesinde oluşmuş bir kurum haline getirmiştir.
Aşk ile, ikrarını bilene ve yolunu sürenlerin demine Huu...

Ehli Beyt yazarı ve Seyyid Seyfeddin Ocağı evlatlarından,
=Seyyid Hakkı=

Seyyid Hakkı, Sosyal medya takip hesaplarımız…
YouTube, Alevilikte inanç-Seyyid Hakkı kanalımız:
https://www.youtube.com/user/YediDeryaSohbeti62  
YouTube, Hakk Dergahı TV kanalımız:
https://www.youtube.com/@hakkdergahitv8618
Facebook, Hakk Dergahı muhabbet grubumuz:
https://www.facebook.com/groups/244039227002241   
Fcebook, Hakk Dergahı Ilim Irşad sayfamız;
https://www.facebook.com/profile.php?id=100057353323519 
WEB sayfamız, Alevilikte Inanç-Seyyid Hakkı;
https://www.alevilikte-inanc.de/ 
Facebook, Seyyid Hakkı özel sayfamız;
https://www.facebook.com/SeyyidHakkiAL/

Alevilikte Inanç - Seyyid Hakkı sayfamızı önerelim ve yönlendirelim. * YouTube, Alevilikte inanç-Seyyid Hakkı kanalımız: https://www.youtube.com/user/YediDeryaSohbeti62 * YouTube, Hakk Dergahı TV kanalımız: https://www.youtube.com/@hakkdergahitv8618 * Facebook, Hakk Dergahı muhabbet grubumuz: https://www.facebook.com/groups/244039227002241 * Fcebook, Hakk Dergahı Ilim Irşad sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=100057353323519 * WEB sayfamız, Alevilikte Inanç-Seyyid Hakkı; https://www.alevilikte-inanc.de/ * Facebook, Seyyid Hakkı özel sayfamız; https://www.facebook.com/SeyyidHakkiAL/ Aşk ile Canlar...