Helalinde Hesap var, Haramında Azap var

Helalinde Hesap var, Haramında Azap var
Şahı Merdan Ali’nin “Helalinde hesap var, haramında azap var” sözü, insanın hem dünya hayatında hem de manevi anlamda sorumluluk bilinciyle yaşaması gerektiğini anlatır. Bu söz, Alevi öğretisinde yalnızca kazançla ilgili değil, insanın bütün yaşamını kapsayan bir ahlak ve hakikat anlayışını ifade eder. 

Genel anlamı
İnsan, helal yoldan kazandığı mal, makam ve nimetler için bile sorumludur. Çünkü bu nimetler ona bir emanet olarak verilmiştir. Bu emanetlerin nasıl kazanıldığı, nasıl kullanıldığı ve kimlerle paylaşıldığı sorgulanacaktır. Haram yoldan elde edilen her şey ise hem kul hakkı içerdiği için hem de adaletsizlik barındırdığı için kişiye ağır bir manevi yük ve sonuç getirir. 

Bu yüzden sözün özünde şu mesaj vardır: İnsan sadece “haramdan uzak durmakla” değil, “helali doğru kullanmakla” da sorumludur. 

Sözün zahiri anlamı
Zahiri anlam, günlük hayatla ilgili olan görünen anlamdır. Buna göre:
• Helal kazanç bile israf edilirse, yanlış yerde kullanılırsa veya haksızlığa yol açarsa hesabı vardır.
• Kazancın kaynağı kadar, harcandığı yer de önemlidir.
• Haram kazanç ise zaten baştan kul hakkı içerdiği için kişiye günah, vebal ve sonuç olarak azap getirir.
Bu yönüyle söz, insanı hem kazançta hem de tüketimde dikkatli olmayı buyurmaktadır. 

Kul hakkı ile ilişkisi
Bu söz kul hakkı ile doğrudan bağlantılıdır. Çünkü Alevi inancında gerçek helal:
• Başkasının hakkına girmeden kazanılan,
• Emek sömürüsü içermeyen,
• Hile ve adaletsizlik barındırmayan kazançtır.

Bir insan helal kazandığını düşünse bile içinde kul hakkı varsa, o kazanç manevi olarak eksik ve sorumluluk taşıyan bir hale gelir. Bu yüzden “helalinde hesap var” denilir; çünkü kul hakkı sadece haram kazançta değil, helal görünen ama yanlış kullanılan her durumda da ortaya çıkabilir. 

Sözün batıni anlamı
Batıni anlam daha derin ve içsel bir bakışı ifade eder.
Buna göre: 
• İnsana verilen her nimet aslında bir imtihandır.
• Akıl: Doğruyu bulmak için mi kullanılıyor, yoksa hile için mi?
• Güç ve makam: Adalet için mi, yoksa zulüm için mi kullanılıyor?
• Bilgi: İnsanlara fayda için mi, yoksa üstünlük kurmak için mi kullanılıyor?
• Sevgi ve ömür: Hakk yolunda mı değerlendiriliyor? 

Bu bakışa göre insan sadece malından değil, bütün hayatından sorumludur. Nimet doğru kullanılırsa insanı olgunlaştırır, yanlış kullanılırsa insanı hakikatten uzaklaştırır ve içsel bir boşluk doğurur. 

Alevi öğretisinde bu durum şu anlayışla ifade edilir: “Hakk’tan gelen her nimet, insanı Hakk’a yaklaştırmak için verilir; yanlış kullanılırsa insana yük olur.” 

Sonuç olarak bu sözün özü şudur: İnsan hem helaline hem haramına karşı sorumludur. Helal bile olsa hesabı vardır. Çünkü emanetin nasıl kullanıldığı önemlidir; haram ise zaten baştan zulüm ve kul hakkı içerdiği için ağır bir sonuç doğurur. 

Kısacası “Helal, sorumluluk ve haram, vebaldir.”
Bu yüzden insan, sadece kazancına değil, hayatının her alanına adalet, ölçü ve vicdanla yaklaşmalıdır. 

Ehli Beyt yazarı ve Seyyid Seyfeddin Ocağı evlatlarından,
=Seyyid Hakkı Azak=

Seyyid Hakkı, Sosyal medya takip hesaplarımız
YouTube, Muhabbet Dergâhı TV-Seyyid Hakkı kanalımız: https://www.youtube.com/user/YediDeryaSohbeti62
Facebook, Muhabbet Dergâhı grubumuz: https://www.facebook.com/groups/244039227002241   
Fcebook, Muhabbet Dergâhı İlimle İrşad sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=100057353323519 
WEB sayfamız, Alevilikte Inanç-Seyyid Hakkı Azak; https://www.alevilikte-inanc.de/ 
Facebook, Seyyid Hakkı Azak özel sayfamız; https://www.facebook.com/profile.php?id=61570018628168